Το παρόν κείμενο συνοδεύει τη δημόσια διαβούλευση για την αναθεωρημένη πρόταση τροποποίησης του Άρθρου 15 του Καταστατικού της ΕΕΛΛΑΚ και παρουσιάζει το σκεπτικό της εισήγησης, όπως εγκρίθηκε ως βάση διαβούλευσης από το Διοικητικό Συμβούλιο στην 142η συνεδρίασή του (2 Ιουνίου 2026).
1. Ιστορικό και πλαίσιο
Κατά την 23η Τακτική Γενική Συνέλευση (31 Μαρτίου 2026) τέθηκε σε ψηφοφορία η αντικατάσταση της ανενεργούς Επιστημονικής – Συμβουλευτικής Επιτροπής του Άρθρου 15 από νέα Γνωμοδοτική Επιτροπή με εκτεταμένες αρμοδιότητες ελέγχου. Η πρόταση δεν εγκρίθηκε.
Ο Πρόεδρος του ΔΣ, μετά τη ΓΣ, δεσμεύθηκε για επαναφορά του θέματος με έγκαιρη τεκμηρίωση και ανοιχτή διαβούλευση. Η παρούσα εισήγηση και η διαβούλευση που τη συνοδεύει υλοποιούν αυτή τη δέσμευση.
2. Ανησυχίες που εκφράστηκαν στη ΓΣ
Τα κύρια επιχειρήματα που οδήγησαν στην απόρριψη ήταν:
- Αμφισβήτηση της αναγκαιότητας: δεδομένης της εμπιστοσύνης στο ΔΣ και τον Γενικό Διευθυντή, κάποια μέλη δεν έβλεπαν λόγο ύπαρξης εποπτικής επιτροπής.
- «Βαρύς» χαρακτήρας αρμοδιοτήτων: ο έλεγχος νομιμότητας αποφάσεων ΔΣ και η εποπτεία του Γενικού Διευθυντή θεωρήθηκαν υπερβολικά εκτεταμένα.
- Ανεπαρκής χρόνος μελέτης: το κείμενο δεν είχε μελετηθεί επαρκώς από τα μέλη πριν την ψηφοφορία.
- Εναλλακτική πρόταση: δημιουργία ψηφιακού φόρουμ ενημέρωσης μετόχων αντί θεσμικής επιτροπής.
3. Γιατί η Γνωμοδοτική Επιτροπή παραμένει σκόπιμη
3.1 Θεσμική διαφάνεια και προσωπική εμπιστοσύνη δεν είναι αντίθετες έννοιες
Η υπεράσπιση της πρότασης δεν απορρέει από αμφισβήτηση της ακεραιότητας ή της ικανότητας των σημερινών οργάνων. Ισχύει, αντίθετα το αντίστροφο καθώς ισχυρές θεσμικές δομές ενισχύουν εκ των πραγμάτων την αξιοπιστία κάθε ΔΣ που λειτουργεί με διαφάνεια, ακριβώς επειδή η αξιοπιστία δεν εξαρτάται από την εκάστοτε σύνθεση των οργάνων. Ο ίδιος ο Πρόεδρος αναγνωρίζει ότι η πρόταση δεν εστάλη προς συζήτηση επαρκώς νωρίς· η παρούσα διαδικασία επιδιώκει να αποκαταστήσει αυτό το κενό.
3.2 Η ανενεργός Επιστημονική – Συμβουλευτική Επιτροπή
Το ισχύον Άρθρο 15 προβλέπει Επιστημονική – Συμβουλευτική Επιτροπή που συγκροτείται με απόφαση του ΔΣ. Παρά τη δεκαοκτώχρονη λειτουργία του Οργανισμού, η Επιτροπή αυτή δεν έχει ουδέποτε συγκροτηθεί και λειτουργήσει ουσιαστικά.
3.3 Νέα δυναμική: εταιρικά μέλη και λογοδοσία
Με την είσοδο εταιρικών μελών (ιδιωτικές επιχειρήσεις ΤΠΕ), ο Οργανισμός αποκτά νέα κατηγορία εταίρων με εύλογες προσδοκίες θεσμικής διαφάνειας.
3.4 Εξωτερική τεχνογνωσία και στρατηγική καθοδήγηση
Η ΕΕΛΛΑΚ έχει αναπτυχθεί σε οργανισμό με σύνθετο χαρτοφυλάκιο (ανοιχτό λογισμικό, ανοιχτή διακυβέρνηση, AI, εκπαίδευση, δημόσιο τομέα, διεθνείς συνεργασίες). Μια επιτροπή με μέλη από την κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τον επιχειρηματικό κόσμο μπορεί να προσφέρει μια εξωτερική ματιά.
4. Το ψηφιακό φόρουμ: συμπληρωματικό, όχι υποκατάστατο
Η πρόταση για ψηφιακό φόρουμ ενημέρωσης μετόχων είναι εξαιρετικά χρήσιμη και αναγκαία. Ωστόσο, αντιμετωπίζει διαφορετικό θέμα καθώς παρέχει ενημέρωση αλλά όχι εξωτερική γνωμοδότηση στον Οργανισμό.
5. Αναθεωρημένη προσέγγιση: από «έλεγχο» σε «συμβουλευτική υποστήριξη»
Η αναθεωρημένη πρόταση υιοθετεί μια διαφορετική προσέγγιση:
- Συστηματικός και ουσιαστικός «έλεγχος» του ΔΣ και του Γ.Δ. → Συμβουλευτική υποστήριξη και γνωμοδότηση
- Λεπτομερής λίστα αντικειμένων ελέγχου νομιμότητας αποφάσεων → Εστίαση στη στρατηγική ευθυγράμμιση με την αποστολή
- Εποπτεία ΔΣ, Γ.Δ. και επιχειρησιακής λειτουργίας → Ετήσια έκθεση με παρατηρήσεις και προτάσεις βελτίωσης
- Δικαίωμα αυτεπάγγελτης συμμετοχής στο ΔΣ → Συμμετοχή μόνο κατά πρόσκληση του Προέδρου
Η αλλαγή αυτή διατηρεί τη θεσμική αξία της επιτροπής (εκλογή από ΓΣ, ετήσια έκθεση, εξωτερική τεχνογνωσία) αποδεσμεύοντάς την από τη λογική του «ελεγκτή», που ήταν η κύρια πηγή ανησυχίας.
6. Επόμενα βήματα
Το πλήρες κείμενο της προτεινόμενης τροποποίησης (Άρθρο 15 και συνεπακόλουθες προσαρμογές στα Άρθρα 8 παρ. 4 και 9 παρ. δ) βρίσκεται στην ανάρτηση της διαβούλευσης, όπου μπορείτε να καταθέσετε τα σχόλιά σας έως την 30 Αυγούστου 2026. Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, το τελικό κείμενο θα τεθεί προς ψήφιση σε Έκτακτη Γενική Συνέλευση.